Ο Δρ. Emil Hartman ήταν ένας σεβαστός ιστορικός και επιμελητής μουσείων στο Βερολίνο, γνωστός για τη βαθιά γνώση του στην τέχνη. Όμως, το 1945, καθώς ο πόλεμος πλησίαζε στο τέλος του, εξαφανίστηκε μυστηριωδώς χωρίς ίχνη. Για δεκαετίες θεωρούνταν είτε νεκρός είτε φυγάς, μέχρι που φήμες άρχισαν να μιλούν για ένα μυστικό φορτίο έργων τέχνης που είχε πάρει μαζί του.
Νεότερες έρευνες αποκάλυψαν ότι ο Hartman είχε εμπλοκή σε δίκτυο μεταφοράς και καταγραφής έργων τέχνης που είχαν κατασχεθεί από εβραϊκές οικογένειες και κατεχόμενες χώρες κατά τη διάρκεια του πολέμου. Σε αρχεία που βρέθηκαν δεκαετίες αργότερα, υπήρχαν λίστες με χιλιάδες αντικείμενα, καθώς και αναφορές σε κρυμμένα κιβώτια που δεν είχαν ποτέ εντοπιστεί.
Η μεγάλη ανατροπή ήρθε όταν μια ομάδα ερευνητών ακολούθησε σημειώσεις από προσωπικά ημερολόγια του Hartman και εντόπισε ένα σφραγισμένο υπόγειο καταφύγιο στα βουνά. Μέσα βρέθηκαν δεκάδες κιβώτια με έργα τέχνης, πίνακες, θρησκευτικά αντικείμενα και προσωπικά κειμήλια οικογενειών που είχαν χαθεί στον πόλεμο.
Κάποια αντικείμενα είχαν σωθεί σε άριστη κατάσταση, ενώ άλλα θεωρούνταν κατεστραμμένα εδώ και δεκαετίες. Η ανακάλυψη προκάλεσε παγκόσμιο σοκ και άνοιξε ξανά το ζήτημα της λεηλασίας πολιτιστικής κληρονομιάς κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ωστόσο, το μυστήριο δεν λύθηκε πλήρως. Από τα 22 κιβώτια που αναφέρονται στα αρχεία, μόνο 15 βρέθηκαν στο κρυφό θησαυροφυλάκιο. Τα υπόλοιπα 7 παραμένουν άφαντα μέχρι σήμερα, τροφοδοτώντας νέες θεωρίες και έρευνες.
Η ιστορία του Hartman παραμένει αμφιλεγόμενη: άλλοι τον θεωρούν άνθρωπο που προσπάθησε να σώσει την τέχνη, ενώ άλλοι πιστεύουν ότι ήταν μέρος ενός συστήματος λεηλασίας που έκρυψε τον πλούτο του χάους.
